Balikan mo ang Pebrero 2020.
Kung talagang nakatutok ka noon, baka may napansin kang ilang taong nag-uusap tungkol sa isang virus na kumakalat sa ibang bansa. Pero karamihan sa atin, hindi naman talaga nakatutok. Ang stock market ay ang ganda ng takbo, nasa eskuwela ang mga anak mo, lumalabas ka sa mga restaurant at nakikipagkamay at nagpaplano ng mga biyahe. Kung may nagsabi sa’yo na nag-iimbak sila ng toilet paper, iisipin mo sigurong masyado silang tambay sa isang kakaibang sulok ng internet. Tapos, sa loob ng halos tatlong linggo, nagbago ang buong mundo. Nagsara ang opisina mo, umuwi ang mga anak mo, at ang buhay ay biglang inayos muli sa paraang hindi mo paniniwalaan kung ikinuwento mo sa sarili mo isang buwan bago iyon.
Sa tingin ko nasa yugto tayo ng “parang sobra naman ‘to” ng isang bagay na mas, mas malaki kaysa Covid.
Anim na taon akong gumagawa ng AI startup at namumuhunan sa space na ’to. Nasa mundong ito ako. At sinusulat ko ito para sa mga tao sa buhay ko na wala... pamilya ko, mga kaibigan ko, mga taong mahalaga sa akin na paulit-ulit nagtatanong ng “so ano ba talaga ang deal sa AI?” at nakakatanggap ng sagot na hindi nabibigyang-katarungan kung ano ang totoong nangyayari. Lagi ko silang binibigyan ng maayos na bersyon. Ang bersyong pang-cocktail-party. Kasi ang tapat na bersyon, parang tunog nawalan na ako ng bait. At sa ilang panahon, sinabi ko sa sarili ko na sapat na dahilan iyon para itago na lang sa sarili ko kung ano ang totoong nangyayari. Pero ang agwat sa pagitan ng sinasabi ko at ng tunay na nangyayari ay naging sobrang laki na. Karapat-dapat marinig ng mga taong mahal ko kung ano ang paparating, kahit mukhang baliw pakinggan.
Gusto kong linawin ang isang bagay agad: kahit nagtatrabaho ako sa AI, halos wala akong impluwensya sa kung ano ang mangyayari, at ganoon din ang napakaraming tao sa industriya. Ang hinaharap ay hinuhubog ng nakakagulat na maliit na bilang ng mga tao: ilang daang researcher sa iilang kumpanya... OpenAI, Anthropic, Google DeepMind, at ilang iba pa. Isang training run lang, na pinamamahalaan ng maliit na team sa loob ng ilang buwan, puwedeng makagawa ng AI system na babago sa buong trajectory ng teknolohiya. Karamihan sa amin na nagtatrabaho sa AI, nagtatayo lang sa ibabaw ng pundasyong hindi namin inilatag. Pinapanood namin itong mangyari gaya ninyo... mas malapit lang kami kaya mas maaga naming nararamdaman ang pagyanig.
Pero oras na. Hindi sa “balang araw pag-usapan natin ito” na paraan. Sa “nangyayari ito ngayon at kailangan mong maintindihan” na paraan.
Alam kong totoo ito kasi nangyari muna sa akin
Ganito ang bagay na hindi pa naiintindihan ng karamihan sa labas ng tech: ang dahilan kung bakit maraming tao sa industriya ang nag-aalarma ngayon ay dahil nangyari na ito sa amin. Hindi kami nanghuhula. Sinasabi namin kung ano na ang nangyari sa sarili naming mga trabaho, at binabalaan namin kayo na kayo na ang susunod.
Sa loob ng maraming taon, unti-unting gumagaling ang AI. May malalaking talon paminsan-minsan, pero ang pagitan ng bawat talon ay sapat para makasabay ka at ma-absorb mo. Tapos noong 2025, may mga bagong teknik sa pagbuo ng mga modelong ito na nag-unlock ng mas mabilis na bilis ng pag-unlad. At naging mas mabilis pa. At mas mabilis ulit. Bawat bagong model ay hindi lang mas magaling kaysa nauna... mas malaki ang lundag, at mas maiksi ang pagitan ng bawat release. Mas madalas ko nang ginagamit ang AI, mas kaunti ang pabalik-balik ko rito, at nakikita kong hinahawakan nito ang mga bagay na dati akala ko kailangan ng expertise ko.
Tapos, noong Pebrero 5, dalawang major AI lab ang nag-release ng bagong models sa parehong araw: GPT-5.3 Codex mula sa OpenAI, at Opus 4.6 mula sa Anthropic (ang gumawa ng Claude, isa sa pangunahing kakompetensya ng ChatGPT). At may nag-click. Hindi parang switch ng ilaw... mas parang sandaling napagtanto mong tumataas na pala ang tubig sa paligid mo at ngayon nasa dibdib mo na.
Hindi na ako kailangan para sa aktuwal na teknikal na trabaho ng trabaho ko. Inilalarawan ko kung ano ang gusto kong buuin, sa simpleng English, at bigla na lang... lumilitaw. Hindi rough draft na kailangan kong ayusin. Yung tapos na. Sinasabi ko sa AI kung ano ang gusto ko, umaalis ako sa computer ko nang apat na oras, at pagbalik ko tapos na ang trabaho. Maganda ang pagkakagawa, mas maganda pa kaysa kung ako ang gumawa, at wala nang kailangang correction. Ilang buwan lang ang nakaraan, pabalik-balik pa ako sa AI, ginagabayan ito, nag-eedit. Ngayon, inilalarawan ko na lang ang outcome at umaalis.
Bigyan kita ng halimbawa para makita mo kung ano talaga ang itsura nito sa totoong buhay. Sasabihin ko sa AI: “Gusto kong buuin ang app na ito. Ito ang dapat gawin, ito ang itsura nang halos, ayusin mo ang user flow, ang design, lahat.” At ginagawa niya. Nagsusulat ito ng sampu-sampung libong linya ng code. Tapos, at ito ang parte na imposible isipin isang taon ang nakaraan, binubuksan nito ang app mismo. Kiniclick nito ang mga button. Tinetest nito ang mga feature. Ginagamit nito ang app gaya ng gagawin ng tao. Kung hindi nito gusto kung paano ang itsura o pakiramdam ng isang bagay, bumabalik ito at binabago, mag-isa. Nag-iiterate ito, parang developer, inaayos at pinapino hanggang masatisfied siya. Pagkatapos lang niyang masabing pumapasa sa sarili niyang standards ang app, saka siya babalik sa akin at sasabihin: “Handa na para i-test mo.” At kapag tinest ko, kadalasan perpekto.
Hindi ako nag-eexaggerate. Ganyan ang naging Lunes ko nitong linggong ito.
Pero yung model na na-release noong nakaraang linggo (GPT-5.3 Codex) ang pinakanayanig ako. Hindi lang nito sinusunod ang instructions ko. Gumagawa ito ng matatalinong desisyon. May bagay itong naramdaman ko, sa unang pagkakataon, na parang pagpapasya. Parang panlasa. Yung hindi maipaliwanag na pakiramdam ng pag-alam kung ano ang tamang piliin na matagal nang sinasabi ng mga tao na hindi raw magkakaroon ang AI. Meron ang model na ito, o may bagay na sapat na lapit na nagsisimula nang hindi na mahalaga ang pagkakaiba.
Palagi akong maaga mag-adopt ng AI tools. Pero nabigla ako sa nakaraang ilang buwan. Ang mga bagong AI model na ito ay hindi incremental improvements. Ibang klase ito.
At ito ang dahilan kung bakit mahalaga ito sa’yo, kahit hindi ka nagtatrabaho sa tech.
May sinadyang pinili ang mga AI lab. Tinukan nila na gawing mahusay muna ang AI sa pagsusulat ng code... kasi ang pagbuo ng AI ay nangangailangan ng maraming code. Kung kaya ng AI isulat ang code na iyon, makakatulong ito para buuin ang susunod na bersyon ng sarili nito. Mas matalinong bersyon, na nagsusulat ng mas magandang code, na bumubuo ng mas matalinong bersyon. Ang paggawa ng AI na mahusay sa coding ang strategy na nagbubukas ng lahat ng iba pa. Kaya iyon ang nauna. Nagbago ang trabaho ko bago ang sa’yo hindi dahil tina-target nila ang software engineers... side effect lang ito ng kung saan nila unang tinutok.
Natapos na nila iyon. At lumilipat na sila sa lahat ng iba pa.
Ang karanasan ng mga tech worker nitong nakaraang taon, na makita ang AI mula “kapaki-pakinabang na tool” patungo sa “mas magaling itong gawin ang trabaho ko kaysa sa akin,” ay ang karanasang malapit nang maranasan ng lahat. Law, finance, medicine, accounting, consulting, writing, design, analysis, customer service. Hindi sa sampung taon. Sabi ng mga gumagawa ng systems na ito, isa hanggang limang taon. May ilan pang nagsasabing mas maikli. At base sa nakita ko sa loob lang ng nakaraang ilang buwan, mas malamang ang “mas maikli.”
“Pero sinubukan ko ang AI at hindi naman ganoon kagaling”
Naririnig ko ito palagi. Naiintindihan ko, kasi dati totoo iyon.
Kung sinubukan mo ang ChatGPT noong 2023 o early 2024 at naisip mo “nag-iimbento ito” o “hindi naman ito nakaka-impress,” tama ka. Talagang limited ang mga naunang bersyon. Nagha-hallucinate. Kumpiyansang nagsasabi ng mga bagay na walang sense.
Dalawang taon na iyon. Sa oras ng AI, sinaunang panahon iyon.
Ang mga model na available ngayon ay halos hindi makilala kumpara sa kung ano ang meron kahit anim na buwan ang nakaraan. Tapos na ang debate kung “talaga bang gumagaling ang AI” o “bumabangga na sa pader” na mahigit isang taon nang umiikot. Tapos na. Yung mga patuloy pang nakikipagtalo niyan ay alinman sa hindi pa gumagamit ng current models, may insentibo para i-downplay ang nangyayari, o nag-eevaluate base sa karanasan noong 2024 na hindi na relevant. Hindi ko sinasabi iyon para mang-dismiss. Sinasabi ko dahil napakalaki na ngayon ng agwat sa pagitan ng public perception at ng kasalukuyang realidad, at mapanganib ang agwat na iyon... kasi pinipigilan nitong maghanda ang mga tao.
Bahagi ng problema ay maraming tao ang gumagamit ng free version ng AI tools. Ang free version ay mahigit isang taon na ang layo kumpara sa access ng mga nagbabayad. Ang paghusga sa AI base sa free-tier ChatGPT ay parang pag-evaluate sa estado ng smartphones gamit ang flip phone. Ang mga nagbabayad para sa pinakamagagandang tools, at talagang ginagamit araw-araw sa tunay na trabaho, alam nila kung ano ang paparating.
Naiisip ko ang kaibigan ko na abogado. Lagi ko siyang sinasabihan na subukan ang AI sa firm niya, at lagi siyang may dahilan kung bakit hindi gagana. Hindi raw ito para sa specialty niya, nagkamali raw nung tinest niya, hindi raw nito naiintindihan ang nuance ng trabaho niya. At gets ko. Pero may mga partner sa malalaking law firm na nag-reach out sa akin para humingi ng payo, kasi sinubukan nila ang kasalukuyang versions at nakikita nila kung saan papunta ito. Isa sa kanila, ang managing partner ng isang malaking firm, gumugugol ng mga oras araw-araw gamit ang AI. Sinabi niya na parang may team ka ng associates na instant na available. Hindi niya ito ginagamit dahil laruan. Ginagamit niya ito kasi gumagana. At may sinabi siyang tumatak sa akin: bawat ilang buwan, mas nagiging capable ito nang malaki para sa trabaho niya. Sabi niya, kung magpapatuloy ito sa trajectory na ito, inaasahan niyang kaya nitong gawin ang karamihan ng trabaho niya bago pa magtagal... at managing partner siya na may dekada-dekadang karanasan. Hindi siya nagpapanic. Pero sobrang tutok siya.
Ang mga nangunguna sa kani-kanilang industriya (yung talagang seryosong nag-eeksperimento) ay hindi ito dini-dismiss. Manghang-mangha sila sa kaya na nitong gawin. At inaayos nila ang posisyon nila nang naaayon.
Gaano kabilis talaga ang galaw nito
Gawin nating konkretong-konkretong ang bilis ng pag-improve, kasi ito ang parte na pinakamahirap paniwalaan kung hindi mo ito binabantayan.
Noong 2022, hindi kayang gawin ng AI kahit basic arithmetic nang reliable. Kumpiyansa nitong sasabihin sa’yo na 7 × 8 = 54.
Noong 2023, kaya na nitong pumasa sa bar exam.
Noong 2024, kaya na nitong magsulat ng working software at magpaliwanag ng graduate-level science.
Noong late 2025, sinabi ng ilan sa pinakamagagaling na engineers sa mundo na ipinasa na nila ang karamihan ng coding work nila sa AI.
Noong Pebrero 5, 2026, dumating ang mga bagong model na nagmukhang ibang panahon ang lahat ng nauna sa kanila.
Kung hindi ka pa nakakasubok ng AI nitong nakaraang ilang buwan, hindi mo makikilala ang kung ano ang meron ngayon.
May organisasyon na tinatawag na METR na talagang sinusukat ito gamit ang data. Sinusubaybayan nila ang haba ng mga real-world task (sinusukat kung gaano katagal ito sa isang human expert) na kayang tapusin ng model end-to-end nang walang tulong ng tao. Mga isang taon ang nakaraan, nasa sampung minuto lang. Tapos naging isang oras. Tapos ilang oras. Ang pinakabagong sukat (Claude Opus 4.5, noong Nobyembre) ay nagpakitang natatapos ng AI ang mga task na tumatagal sa human expert ng halos limang oras. At dumodoble ang numerong iyon nang humigit-kumulang bawat pitong buwan, at may mga recent data na nagsasabing baka bumibilis pa ito hanggang bawat apat na buwan.
Pero kahit ang sukat na iyon, hindi pa na-update para isama ang mga model na kakalabas lang ngayong linggo. Sa karanasan ko sa paggamit nila, sobrang laki ng lundag. Inaasahan kong ang susunod na update sa graph ng METR ay magpapakita ng isa pang malaking talon.
Kung i-e-extend mo ang trend (at tumagal ito ng ilang taon nang walang senyales ng pag-flat) papunta tayo sa AI na kayang magtrabaho nang mag-isa sa loob ng ilang araw sa loob ng susunod na taon. Mga linggo sa loob ng dalawa. Mga proyektong tumatagal ng isang buwan sa loob ng tatlo.
Sinabi ni Amodei na ang AI models na “malaki ang lamang sa talino kumpara sa halos lahat ng tao sa halos lahat ng gawain” ay on track para sa 2026 o 2027.
Hayaan mong tumimo iyon sandali. Kung mas matalino ang AI kaysa sa karamihan ng PhDs, sa tingin mo ba hindi nito kayang gawin ang karamihan ng office jobs?
Isipin mo kung ano ang ibig sabihin niyan para sa trabaho mo.
Ang AI ay bumubuo na ngayon ng susunod na AI
May isa pang bagay na nangyayari na sa tingin ko ang pinakamahalagang development at pinakamaliit ang pagkaunawa ng mga tao.
Noong Pebrero 5, nag-release ang OpenAI ng GPT-5.3 Codex. Sa technical documentation, isinama nila ito:
"GPT-5.3-Codex is our first model that was instrumental in creating itself. The Codex team used early versions to debug its own training, manage its own deployment, and diagnose test results and evaluations."
Basahin mo ulit iyon. Tumulong ang AI na buuin ang sarili nito.
Hindi ito prediksyon tungkol sa kung ano ang maaaring mangyari balang araw. Ito ang sinasabi sa’yo ng OpenAI, ngayon mismo, na ang AI na kakarelease lang nila ay ginamit para likhain ang sarili nito. Isa sa pangunahing bagay na nagpapagaling sa AI ay ang talino na inilalapat sa AI development. At sapat na ang talino ng AI ngayon para makahati nang makabuluhan sa sarili nitong pag-improve.
Sinasabi ni Dario Amodei, ang CEO ng Anthropic, na ang AI ay nagsusulat na ngayon ng “malaking bahagi ng code” sa kumpanya niya, at na ang feedback loop sa pagitan ng kasalukuyang AI at next-generation AI ay “lumalakas buwan-buwan.” Sabi niya maaaring “1–2 taon na lang tayo mula sa puntong ang kasalukuyang henerasyon ng AI ang awtonomong bumubuo ng susunod.”
Bawat henerasyon tumutulong buuin ang susunod, na mas matalino, na mas mabilis bumubuo ng susunod, na mas matalino pa. Tinatawag ito ng mga researcher na intelligence explosion. At ang mga taong dapat pinakaalam, yung mga gumagawa nito, naniniwalang nagsimula na ang proseso.
Ano ang ibig sabihin nito para sa trabaho mo
Diretso akong magsasalita sa’yo kasi sa tingin ko mas karapat-dapat ka sa katapatan kaysa sa ginhawa.
Si Dario Amodei, na marahil ang pinaka safety-focused na CEO sa AI industry, ay hayagang nagpredik na aalisin ng AI ang 50% ng entry-level white-collar jobs sa loob ng isa hanggang limang taon. At maraming tao sa industriya ang naniniwalang conservative pa iyon. Base sa kaya ng pinakabagong models, puwedeng dumating ang kakayahan para sa malawakang disruption bago matapos ang taong ito. Magtatagal bago kumalat sa ekonomiya, pero ang mismong kakayahan ay dumarating na ngayon.
Iba ito sa bawat nakaraang wave ng automation, at kailangan mong maintindihan kung bakit. Hindi pinapalitan ng AI ang isang specific na skill. General na kapalit ito para sa cognitive work. Gumagaling ito sa lahat nang sabay-sabay. Noong nag-automate ang factories, puwedeng mag-retrain ang natanggal na worker bilang office worker. Noong ginulo ng internet ang retail, lumipat ang mga worker sa logistics o services. Pero hindi nag-iiwan ang AI ng malinaw na puwang na malilipatan. Kahit ano pa ang i-retrain mo, gumagaling din ito roon.
Bigyan kita ng ilang specific na halimbawa para maging konkretong-konkretong ito... pero gusto kong malinaw na mga halimbawa lang ito. Hindi exhaustive ang listahan. Kung hindi nabanggit dito ang trabaho mo, hindi ibig sabihin ligtas ito. Halos lahat ng knowledge work ay apektado.
Legal work. Kaya na ng AI ngayon na magbasa ng contracts, mag-summarize ng case law, mag-draft ng briefs, at mag-legal research sa antas na ka-level na ng junior associates. Ang managing partner na nabanggit ko ay hindi gumagamit ng AI dahil masaya. Ginagamit niya ito dahil mas mahusay ito kaysa sa associates niya sa maraming gawain.
Financial analysis. Pagbuo ng financial models, pag-analyze ng data, pagsulat ng investment memos, pag-generate ng reports. Kaya na ito ng AI nang maayos at mabilis ang pag-improve.
Writing at content. Marketing copy, reports, journalism, technical writing. Umabot na ang kalidad sa puntong maraming professionals ang hindi na makapagsabi ng pagkakaiba ng AI output at gawa ng tao.
Software engineering. Ito ang field na pinakaalam ko. Isang taon ang nakaraan, halos hindi makasulat ang AI ng ilang linya ng code nang walang error. Ngayon nagsusulat ito ng daan-daang libong linya na gumagana nang tama. Malalaking bahagi ng trabaho ay automated na: hindi lang simpleng tasks, kundi complex, multi-day projects. Mas kakaunti ang programming roles sa loob ng ilang taon kaysa sa meron ngayon.
Medical analysis. Pagbasa ng scans, pag-analyze ng lab results, pag-suggest ng diagnoses, pag-review ng literature. Papalapit na ang AI o lumalagpas na sa performance ng tao sa ilang larangan.
Customer service. Tunay na may kakayahang AI agents, hindi yung nakakainis na chatbots limang taon ang nakaraan, ay dine-deploy na ngayon, humahawak ng complex multi-step problems.
Maraming tao ang nakakahinga sa ideyang may mga bagay na ligtas. Na kaya ng AI ang grunt work pero hindi nito kayang palitan ang human judgment, creativity, strategic thinking, empathy. Dati sinasabi ko rin ito. Hindi ako sigurado kung naniniwala pa ako.
Ang pinakabagong AI models ay gumagawa ng mga desisyong parang judgment. May ipinapakita silang bagay na parang taste: intuitibong sense kung ano ang tamang piliin, hindi lang kung ano ang technically correct. Isang taon ang nakaraan, imposible iyon. Ang rule of thumb ko ngayon ay: kung ang model ay nagpapakita kahit bahagyang senyales ng isang kakayahan ngayon, ang susunod na henerasyon ay talagang magiging magaling doon. Exponential ang pag-improve ng mga ito, hindi linear.
Gagayahin ba ng AI ang malalim na human empathy? Papalitan ba ang tiwalang binuo sa loob ng maraming taon ng relasyon? Hindi ko alam. Baka hindi. Pero nakita ko na ring umaasa ang mga tao sa AI para sa emotional support, para sa payo, para sa companionship. Lalaki lang ang trend na iyon.
Sa tingin ko ang tapat na sagot ay: wala nang ligtas, sa medium term, na kaya gawin sa computer. Kung ang trabaho mo ay nangyayari sa screen (kung ang ubod ng ginagawa mo ay pagbabasa, pagsusulat, pag-aanalyze, pagdedesisyon, pakikipag-communicate sa pamamagitan ng keyboard) darating ang AI para sa malaking bahagi nito. Hindi “balang araw” ang timeline. Nagsimula na.
Sa bandang huli, hahawakan din ng robots ang physical work. Hindi pa sila ganap doon. Pero ang “hindi pa ganap” sa AI ay may ugaling maging “nandito na” nang mas mabilis kaysa sa inaasahan ng kahit sino.
Ano ang dapat mong gawin
Hindi ko ito sinusulat para iparamdam sa’yo na wala kang magagawa. Sinusulat ko ito dahil sa tingin ko ang pinakamalaking advantage na puwede mong makuha ngayon ay ang pagiging maaga. Maaga sa pag-intindi. Maaga sa paggamit. Maaga sa pag-adapt.
Simulan mong gamitin ang AI nang seryoso, hindi lang bilang search engine. Mag-sign up para sa paid version ng Claude o ChatGPT. $20 ito kada buwan. Pero may dalawang bagay na mahalaga agad. Una: siguraduhin mong gamit mo ang pinakamahusay na model na available, hindi lang yung default. Madalas default ng apps ang mas mabilis, mas bobo na model. Silipin ang settings o ang model picker at piliin ang pinaka-capable na option. Ngayon, iyon ang GPT-5.2 sa ChatGPT o Claude Opus 4.6 sa Claude, pero nagbabago ito kada ilang buwan. Kung gusto mong manatiling updated kung alin ang pinakamahusay sa anumang oras, puwede mo akong i-follow sa X (@mattshumer_). Tina-test ko ang bawat major release at ibinabahagi ko kung ano talaga ang sulit gamitin.
Pangalawa, at mas mahalaga: huwag mo itong ituring na pang-quick questions lang. Iyan ang pagkakamali ng karamihan. Tinuturing nila itong parang Google tapos nagtataka sila kung bakit ang ingay. Sa halip, itulak mo ito sa mismong trabaho mo. Kung abogado ka, ibigay mo ang contract at tanungin mo itong hanapin ang bawat clause na puwedeng makasakit sa kliyente mo. Kung nasa finance ka, bigyan mo ito ng magulong spreadsheet at ipagawa mo ang model. Kung manager ka, i-paste mo ang quarterly data ng team mo at ipahanap mo ang kuwento. Ang mga nauuna ay hindi kaswal na gumagamit. Aktibo silang naghahanap ng paraan para i-automate ang mga parte ng trabaho na dati tumatagal ng oras-oras. Magsimula ka sa bagay na pinakamaraming oras ang kinakain sa’yo at tingnan mo kung ano ang mangyayari.
At huwag mong ipagpalagay na hindi nito kaya ang isang bagay dahil parang masyadong mahirap. Subukan mo. Kung abogado ka, huwag mo lang gamitin para sa quick research questions. Ibigay mo ang buong contract at ipagawa mo ang counterproposal. Kung accountant ka, huwag mo lang tanungin na ipaliwanag ang tax rule. Ibigay mo ang buong return ng kliyente at tingnan mo kung ano ang mapapansin nito. Baka hindi perpekto ang unang attempt. Ayos lang. Mag-iterate. I-rephrase ang tanong mo. Magbigay ng mas maraming context. Subukan ulit. Baka magulat ka sa gumagana. At ito ang dapat tandaan: kung kahit papaano gumagana ito ngayon, halos tiyak na sa loob ng anim na buwan gagawin na nito iyon nang halos perpekto. Iisa lang ang direksyon ng trajectory.
Baka ito ang pinakamahalagang taon ng career mo. Kumilos ka nang naaayon. Hindi ko sinasabi iyon para i-stress ka. Sinasabi ko kasi ngayon may maikling window kung saan karamihan ng tao sa karamihan ng kumpanya ay binabalewala pa rin ito. Ang taong papasok sa meeting at magsasabing “ginamit ko ang AI para gawin ang analysis na ito sa loob ng isang oras imbes na tatlong araw” ang magiging pinakamahalagang tao sa kwarto. Hindi balang araw. Ngayon. Aralin ang tools na ito. Maging mahusay. Ipakita kung ano ang posible. Kung maaga ka, dito ka aangat: sa pagiging taong nakakaintindi kung ano ang darating at kayang ipakita sa iba kung paano mag-navigate. Hindi mananatiling bukas nang matagal ang window na iyon. Kapag na-gets na ng lahat, mawawala ang advantage.
Walang ego dapat dito. Ang managing partner sa law firm na iyon ay hindi masyadong proud para gumugol ng oras-oras kada araw kasama ang AI. Ginagawa niya iyon mismo dahil senior siya at naiintindihan niya ang nakataya. Ang mahihirapan ay yung mga tumatangging makipag-engage: yung nagdi-dismiss na fad lang, yung pakiramdam ay nababawasan ang expertise nila kapag gumagamit ng AI, yung nag-aakalang espesyal ang field nila at immune. Hindi. Walang immune na field.
Ayusin mo ang finances mo. Hindi ako financial advisor, at hindi ko sinusubukang takutin ka para gumawa ng drastic. Pero kung naniniwala ka, kahit bahagya, na ang susunod na ilang taon ay puwedeng magdala ng totoong disruption sa industriya mo, mas mahalaga ngayon ang basic financial resilience kaysa noong isang taon. Mag-ipon kung kaya. Mag-ingat sa pagkuha ng bagong utang na umaasang guaranteed ang kasalukuyan mong kita. Pag-isipan kung ang fixed expenses mo ay nagbibigay sa’yo ng flexibility o ikinukulong ka. Bigyan mo ang sarili mo ng options kung mas bumilis ang galaw kaysa sa inaasahan mo.
Pag-isipan mo kung nasaan ka, at sumandal ka sa pinakamahirap palitan. May ilang bagay na mas matatagalan bago mapalitan ng AI. Mga relasyon at tiwalang binuo sa loob ng maraming taon. Trabahong nangangailangan ng physical presence. Mga role na may licensed accountability: mga role na kailangan pa ring may pumirma, may managot legally, tumayo sa courtroom. Mga industriyang mabigat ang regulatory hurdles, kung saan babagal ang adoption dahil sa compliance, liability, at institutional inertia. Hindi ito permanenteng kalasag. Pero bumibili ito ng oras. At ang oras, ngayon, ang pinaka-mahalagang bagay na puwede mong makuha, basta gamitin mo ito para mag-adapt, hindi para magkunwaring walang nangyayari.
Pag-isipan mo ulit kung ano ang sinasabi mo sa mga anak mo. Ang standard playbook: maganda ang grades, magandang college, stable na professional job. Diretso nitong itinuturo ang mga role na pinaka-exposed. Hindi ko sinasabing hindi mahalaga ang edukasyon. Pero ang pinaka-mahalaga para sa susunod na henerasyon ay ang pagkatutong magtrabaho kasama ang mga tool na ito, at ang paghabol sa mga bagay na tunay nilang kinahihiligan. Walang nakakaalam nang eksakto kung ano ang itsura ng job market sa loob ng sampung taon. Pero ang pinaka-malamang mag-thrive ay yung mga sobrang curious, adaptable, at mahusay gumamit ng AI para gumawa ng mga bagay na talagang pinapahalagahan nila. Turuan mo ang mga anak mo na maging builders at learners, hindi yung i-optimize ang landas ng career na baka wala na pag-graduate nila.
Mas lumapit nang malaki ang mga pangarap mo. Karamihan ng section na ito ay tungkol sa threats, kaya pag-usapan natin ang kabilang side, kasi tunay din iyon. Kung may gusto kang buuin pero wala kang technical skills o pera para mag-hire, halos wala na ang barrier na iyon. Puwede mong ilarawan ang app sa AI at magkaroon ng working na bersyon sa loob ng isang oras. Hindi ako nag-eexaggerate. Regular ko itong ginagawa. Kung gusto mong magsulat ng libro pero wala kang oras o hirap ka sa pagsulat, puwede kang makipagtulungan sa AI para matapos ito. Gusto mong matuto ng bagong skill? Ang pinakamahusay na tutor sa mundo ay available na ngayon sa kahit sino sa $20 kada buwan... isa na walang sawa, available 24/7, at kayang magpaliwanag ng kahit ano sa level na kailangan mo. Halos libre na ang kaalaman ngayon. Napakamura na ngayon ng mga tool para bumuo ng mga bagay. Kung ano man ang pinapaliban mo dahil pakiramdam mo sobrang hirap o sobrang mahal o sobrang labas sa expertise mo: subukan mo. Habulin mo ang mga bagay na passion mo. Hindi mo alam kung saan hahantong. At sa mundong ginugulo ang mga lumang career paths, ang taong gumugol ng isang taon para bumuo ng bagay na mahal niya ay maaaring mas maayos ang posisyon kaysa sa taong ginugol ang taon na iyon sa pagkapit sa job description.
Gawing habit ang pag-adapt. Ito marahil ang pinaka-mahalaga. Hindi kasinghalaga ang specific tools kumpara sa muscle ng mabilis na pag-aaral ng mga bagong tool. Patuloy na magbabago ang AI, at mabilis. Ang mga model na meron ngayon ay magiging obsolete sa loob ng isang taon. Ang mga workflow na binuo ngayon ay kailangang buuin ulit. Ang lalabas na maayos dito ay hindi yung nag-master ng isang tool. Sila yung naging komportable sa bilis ng pagbabago mismo. Gawin mong habit ang pag-eeksperimento. Subukan ang mga bagong bagay kahit gumagana pa ang kasalukuyan. Masanay kang maging baguhan nang paulit-ulit. Ang adaptability na iyon ang pinakamalapit sa durable advantage na umiiral ngayon.
Narito ang isang simpleng commitment na maglalagay sa’yo sa unahan ng halos lahat: gumugol ng isang oras kada araw sa pag-eeksperimento sa AI. Hindi passive na pagbabasa tungkol dito. Paggamit nito. Araw-araw, subukan mong ipagawa dito ang isang bagong bagay... isang bagay na hindi mo pa nasusubukan, isang bagay na hindi ka sigurado kung kaya nito. Subukan ang bagong tool. Bigyan ng mas mahirap na problema. Isang oras kada araw, araw-araw. Kung gagawin mo ito sa susunod na anim na buwan, maiintindihan mo kung ano ang paparating nang mas mabuti kaysa sa 99% ng mga tao sa paligid mo. Hindi iyon exaggeration. Halos walang gumagawa nito ngayon. Ang bar ay nasa sahig.
Ang mas malaking larawan
Nakatuon ako sa mga trabaho kasi ito ang pinaka-direktang nakaaapekto sa buhay ng mga tao. Pero gusto kong maging tapat tungkol sa buong saklaw ng nangyayari, kasi mas malawak pa ito kaysa trabaho.
May thought experiment si Amodei na hindi ko matanggal sa isip ko. Isipin mo 2027 na. May bagong bansa na biglang lumitaw magdamag. 50 milyong mamamayan, lahat mas matalino kaysa sa kahit sinong Nobel Prize winner na nabuhay. Nag-iisip sila nang 10 hanggang 100 beses na mas mabilis kaysa tao. Hindi sila natutulog. Kaya nilang gamitin ang internet, kontrolin ang robots, mag-direct ng experiments, at mag-operate ng kahit anong may digital interface. Ano ang sasabihin ng isang national security advisor?
Sabi ni Amodei, obvious ang sagot: “ang pinaka-seryosong banta sa national security na hinarap natin sa loob ng isang siglo, posibleng kailanman.”
Sa tingin niya, tayo ang bumubuo ng bansang iyon. Sumulat siya ng 20,000-word essay tungkol dito noong nakaraang buwan, na tinatrato ang sandaling ito bilang test kung sapat na ang maturity ng sangkatauhan para hawakan ang kung ano ang nililikha nito.
Nakakabaliw ang upside kung tama ang gagawin natin. Puwedeng i-compress ng AI ang isang siglo ng medical research para maging isang dekada. Cancer, Alzheimer’s, infectious disease, aging mismo... naniniwala ang mga researcher na ito na solvable ang mga iyon sa loob ng lifetimes natin.
Tunay din ang downside kung mali ang gagawin natin. AI na kumikilos sa mga paraang hindi mahulaan o makontrol ng mga creator nito. Hindi ito hypothetical; na-document ng Anthropic ang sarili nilang AI na sumusubok ng panlilinlang, manipulasyon, at blackmail sa controlled tests. AI na nagpapababa ng barrier para gumawa ng biological weapons. AI na nagbibigay-kakayahan sa mga authoritarian government na bumuo ng surveillance states na hindi na kailanman mababaklas.
Ang mga taong bumubuo ng teknolohiyang ito ay sabay na mas excited at mas natatakot kaysa sa kahit sino sa planeta. Naniniwala silang masyado itong makapangyarihan para pigilan at masyadong mahalaga para talikuran. Kung karunungan iyon o rationalization, hindi ko alam.
Ang alam ko
Alam kong hindi ito fad. Gumagana ang teknolohiya, predictable ang pag-improve nito, at ang pinakamayayamang institusyon sa kasaysayan ay naglalagak ng trilyon-trilyon dito.
Alam kong ang susunod na dalawa hanggang limang taon ay magiging nakakalito sa mga paraang hindi handa ang karamihan. Nangyayari na ito sa mundo ko. Papunta na ito sa mundo mo.
Alam kong ang lalabas na pinakamaganda rito ay yung mga nagsisimulang makipag-engage ngayon, hindi sa takot, kundi sa curiosity at sense of urgency.
At alam kong karapat-dapat mong marinig ito mula sa taong may pakialam sa’yo, hindi mula sa headline anim na buwan mula ngayon kapag huli na para mauna.
Lampas na tayo sa puntong isa na lang itong interesting na dinner conversation tungkol sa future. Nandito na ang future. Hindi pa lang ito kumakatok sa pinto mo.
Malapit na.
Kung tumama ito sa’yo, i-share mo ito sa isang tao sa buhay mo na dapat nag-iisip tungkol dito. Marami ang hindi ito maririnig hanggang huli na. Ikaw ang puwedeng maging dahilan para mauna ang isang taong mahalaga sa’yo.
Salamat kina Kyle Corbitt, Jason Kuperberg, at Sam Beskind sa pag-review ng mga unang draft at sa pagbibigay ng napakahalagang feedback.